پطرس دى سركيس گيلانتز ( مترجم : محمد مهريار )
79
سقوط اصفهان ( فارسى )
در 2 ( 13 نوامبر ) اين هشت هزار تن سپاهى با سرداران خويش از اصفهان به سوى قزوين روان شدند تا آن شهر را تسخير كنند و شاهزاده را دستگير نمايند و به اصفهانش بياورند . 46 - در 3 ( 14 نوامبر ) محمود ايشيك « 1 » آقاسى اعتماد الدوله را به سمت وزير به كاشان گسيل داشت . اين وزير جديد فورا اين خبر را به وسيلهء قاصدى به كاشان فرستاد . كاشانيان كه بدين سان از ورود حاكم جديد آگاهى يافته بودند ، با تشريفات شايان از وى پذيرايى كردند . 47 - امان اللّه خان « 2 » كه با لشگريان خويش در حركت بود ، در بيرون كاشان توقف كرده بود ، وزيران [ حاكمان ] جديد و قديم ، همراه كلانتر و ريش سفيدان كاشان ، براى ديدار امان اللّه خان با هديههاى نفيس بيرون شدند . امان اللّه خان با مهربانى و شفقت بسيار با آنان رفتار كرد و گفت : « بايد مطمئن باشيد ، كه با عنايات و توجهات محمود ، ما خوب بر شما حكومت خواهيم راند . » كاشانيان قالىها و پارچههاى زرى ( زر پاى انداز ) « 3 » به افتخار و احترام اين امان
--> او ، جلد 2 ، ص 26 - 27 . كروزينسكى ( Krusinski ) مىگويد ( ص 260 ) كه محمود 8000 تن از بهترين افراد سپاه خويش را به امان اللّه سپرد ، ولى ذكرى از افراد ايرانى به عمل نمىآورد . محمد محسن صاحب زبدة التواريخ مىگويد ( ورقه a 210 ) كه اين سپاه مركب از 3000 تن افغانى و يك هزار تن قزلباش بود . گمان مىرود برآوردى كه اين مؤلف از سپاه افغان كرده است بيشتر به صحت و اتقان نزديك باشد ، چه بعيد به نظر مىرسد محمود توانسته باشد سپاه بزرگترى را براى اين منظور اختصاص دهد . ( ل . ل ) . ( 1 ) - براى اطلاع از امور راجعه به اين شغل رجوع كنيد به تذكرة الملوك به تصحيح پروفسور مينورسكى ، قسمت فارسى ، ص 12 - 14 و قسمت انگليسى ص 118 . ( ل . ل ) . ( 2 ) - مؤلف اين سردار را بىهيچ تفاوتى ، امان اللّه خان ، امان اللّه ، امان اللّه سلطان ، امان اللّه سلطان بزرگ مىنامد . ( 3 ) - كذا فى الاصل و شايد « پاى انداز زرى » مقصود بوده است يعنى قاليچه ، سجاده ( پاى